55.is Markaðsstofa
SEO

SEO fyrir myndir: alt-texti, hraði og Google myndaleit

SEO fyrir myndir: veldu réttar myndir, skrifaðu gagnlegan alt-texta, bættu hraða og mældu sýnileika í Google myndaleit.

21. júlí 2026
12 mín lestur
SEO
SEO fyrir myndir
alt-texti, hraði
og Google
myndaleit

Mynd þarf fyrst að vinna fyrir síðuna

Myndir geta hjálpað vöru að seljast, sýnt gæði verks, útskýrt flókið ferli og komið lendingarsíðu fyrir augu fólks í Google myndaleit. Þær geta líka verið margra megabæta skraut, borið sama alt-textann á hundruðum síðna og hægt á mikilvægasta efni vefsins.

Þess vegna byrjar myndaleitarbestun ekki á því að endurnefna allar skrár. Fyrsta spurningin er hvaða hlutverki hver mynd gegnir. Næst kemur samhengi síðunnar, aðgengi, tæknileg afhending og mæling. Skráarheiti er aðeins lítið merki í þessari keðju.

**Stutta útgáfan:** veldu fyrst myndir sem hjálpa fólki að skilja eða velja. Settu þær á síðu sem svarar sömu þörf, notaðu venjulegt HTML myndtag, skrifaðu alt-texta út frá tilgangi myndarinnar og afhentu rétta stærð í nútímalegu sniði. Mældu svo myndaleit sérstaklega í Search Console áður en þú ákveður að framleiða fleiri myndir.

Þessi grein fjallar um myndir sem hluta af SEO og notendaupplifun. Hún er ekki almenn ljósmyndahandbók, loforð um röðun í Google Images eða staðgengill fyrir heildarvinnu við síðuhraða.

Á hvaða myndum á að byrja?

Ekki þarf hver mynd að finnast í leit. Forgangurinn ræðst af því hvort myndin bætir upplýsingar, traust eða kaupákvörðun.

| Tegund myndar | SEO-hlutverk | Alt-texti | Tæknilegur forgangur | | --- | --- | --- | --- | | Vörumynd | Sýnir nákvæma vöru, lit eða útfærslu | Lýsir því sem sést og skiptir máli fyrir valið | Hár: góð upplausn, margar stærðir og rétt vörugögn | | Verkefna- eða fyrir/eftir mynd | Sannar verklag og niðurstöðu | Lýsir verkinu og sýnilegri breytingu | Hár: rétt samhengi, myndatexti og leyfi | | Skýringarmynd eða graf | Útskýrir gögn eða ferli | Stutt lýsing; ítarleg skýring þarf einnig að vera í texta | Hár: læsileg í síma og ekki eina uppspretta upplýsinganna | | Teymismynd eða staðarmynd | Byggir traust og staðfestir raunverulegan rekstur | Lýsir fólki eða stað þegar það skiptir samhengi | Miðlungs: rétt stærð og samræmi við síðuna | | Skrautmynd eða form | Bætir aðeins útlit | Tómt `alt=""` | Lágur SEO-forgangur; má ekki tefja aðalefni | | Texti bakaður inn í mynd | Reynir að bera fyrirsögn eða tilboð | Alt-texti leysir ekki nothæfisvandann | Endurhanna sem HTML-texta þegar hægt er |

Ef birgðamynd gæti staðið óbreytt á vef tíu ólíkra fyrirtækja hefur hún sjaldan sterkt leitarhlutverk. Eigin vörumynd, skýr verkmynd eða gagnleg teikning getur hins vegar veitt upplýsingar sem almennur texti nær ekki að bera.

Alt-texti lýsir tilgangi, ekki leitarorðalista

Alt-texti er textavalkostur þegar myndin sést ekki og fyrir fólk sem notar skjálesara. Hann hjálpar leitarvélum einnig að skilja myndefnið, en á ekki að verða faldur staður fyrir samheiti og staðsetningar.

Sama myndskrá getur þurft ólíkan alt-texta eftir samhengi. Mynd af svörtum stól á vörusíðu gæti þurft lýsinguna „Svartur eikarstóll með leðursæti, séður að framan“. Ef sama mynd er smámynd í tengli yfir á vörusíðuna þarf textinn frekar að skýra tilgang tengilsins. Ef stóllinn sést aftur sem óþarfa skraut við hlið fyrirsagnarinnar getur `alt=""` verið rétta ákvörðunin.

Notaðu þessa einföldu röð:

1. Ber myndin upplýsingar sem vantar annars? Lýstu þeim stutt og í samhengi. 2. Er myndin tengill eða hnappur? Lýstu áfangastað eða aðgerð, ekki útliti táknsins. 3. Er myndin eingöngu skraut? Notaðu tóman alt-texta svo skjálesari sleppi henni. 4. Er myndin flókin, til dæmis graf? Settu stutta lýsingu í alt-texta og fulla skýringu eða gögn í sýnilegan texta. 5. Er sami texti þegar við hlið myndarinnar? Ekki láta skjálesara endurtaka hann að óþörfu.

W3C flokkar myndir meðal annars sem upplýsandi, skraut, virkar og flóknar og leggur áherslu á að textavalkosturinn ráðist af tilgangi í samhengi. Myndaleiðbeiningar W3C eru því betri grunnur en regla um ákveðinn stafafjölda.

Dæmi sem sýna muninn

  • *Of almennt:** „Mynd af vöru“
  • *Ofhlaðið:** „Svartur stóll húsgögn stólar Ísland ódýr eik hönnun“
  • *Gagnlegt á vörusíðu:** „Svartur eikarstóll með brúnu leðursæti og bogadregnu baki“
  • *Gagnlegt við verkmynd:** „Ný viðarklæðning og svartir gluggar á suðurhlið húss eftir endurbætur“

Ekki byrja setninguna sjálfkrafa á „mynd af“. Skjálesari miðlar þegar að um mynd sé að ræða. Undantekning getur verið þegar miðillinn sjálfur skiptir máli, til dæmis ljósmynd, teikning eða skjáskot sem þarf að greina frá raunverulegum hlut.

Síðan gefur myndinni merkingu

Google metur ekki myndina í tómarúmi. Fyrirsögn, texti í kring, myndatexti, titill síðunnar og meginviðfangsefni hjálpa til við að skýra hvað sést og fyrir hvaða leit síðan gæti átt erindi.

Settu því mynd nálægt þeim texta sem hún styður. Vörumynd af ákveðinni útfærslu á heima við heiti, lýsingu, verð og lagerstöðu þeirrar vöru. Verkmynd á heima í raunverulegu verkefnadæmi með umfangi, aðferð og niðurstöðu. Kort eða graf þarf sýnilega skýringu, ekki bara langan alt-texta.

Þetta skiptir sérstaklega máli á vörusíðum í netverslun. Tíu góðar myndir laga ekki síðu þar sem vöruheiti, variantar, verð og framboð eru óskýr. Myndaleit á að leiða á síðu þar sem notandinn getur staðfest að rétta varan eða lausnin sé fundin og tekið næsta skref.

Google mælir með lýsandi skráarheitum en segir þau gefa aðeins væga vísbendingu. `svartur-eikarstoll.jpg` er skýrara en `IMG_4827.jpg`, en skráarheitið vegur ekki upp veikt síðusamhengi. Ekki ráðast í áhættusama fjöldabreytingu á myndaslóðum eingöngu til að laga heitin; það getur rofið tengla og eldri sýnileika án mælanlegs ávinnings.

Google þarf að geta fundið og sótt myndina

Mynd sem er falin fyrir skriðli, birt aðeins sem CSS-bakgrunnur eða kemur inn í óskiljanlegu flæði getur verið erfiðari að tengja við lendingarsíðuna.

Tæknilegur grunnur er yfirleitt þessi:

  • nota venjulegt `<img>` eða `<picture>` með `src` sem varaleið
  • tryggja að mynd og lendingarsíða séu ekki lokuð í `robots.txt` eða með `noindex`
  • nota stöðugar, skriðanlegar myndaslóðir
  • staðfesta að CDN-lén sé aðgengilegt og helst staðfest í Search Console
  • nota responsive stærðir svo sími sæki ekki óþarflega stóra skrá
  • bæta myndum í sitemap þegar margar mikilvægar myndir finnast illa með venjulegri skriðun

Google segir í bestu starfsvenjum fyrir myndaleit að það finni myndir í `src` á HTML myndtagi en indexi ekki CSS-bakgrunnsmyndir sem myndaniðurstöður. Image sitemap getur hjálpað með myndir sem Google finnur annars illa, en er ekki nauðsynlegt verkefni fyrir alla litla vefi.

Prófaðu nokkrar lykilsíður með URL Inspection og skoðaðu renderaða síðuna. Það segir meira en að ganga út frá því að myndasafn eða JavaScript-viðbót virki eins og ætlað var.

Rétt stærð skiptir meira máli en töfraskráarsnið

Algengasta hraðavillan er ekki JPEG í stað WebP. Hún er að senda 3000 punkta mynd í 400 punkta rými eða hlaða alla myndaröðina áður en notandinn sér hana.

Forgangsraðaðu þannig:

1. Stærðir: búðu til raunverulegar útgáfur fyrir þau rými sem vefurinn notar. 2. Responsive afhending: notaðu `srcset` og `sizes` eða myndakerfi vefpallsins svo vafrinn velji rétta skrá. 3. Þjöppun og snið: veldu AVIF, WebP, JPEG, PNG eða SVG eftir myndefni, gæðum og stuðningi; ekki breyta öllu vélrænt. 4. Forgangur: mikilvægasta mynd efst á síðu má ekki lazy-loadast of seint. Myndir neðar mega yfirleitt bíða. 5. Stærðarhlutfall: skilgreindu breidd og hæð svo síðan hoppi ekki meðan myndin hleðst.

Stór hero-mynd getur orðið Largest Contentful Paint þátturinn sem ræður upplifuðum hleðsluhraða. Þá þarf hún rétta stærð og snemma uppgötvun. Smámyndir langt neðar á síðunni eiga hins vegar sjaldan að keppa um bandbreidd við aðalefnið.

Schema velur ekki góða mynd fyrir þig

Rétt `Product`, `Article`, `Recipe` eða annað viðeigandi schema getur tengt mynd við eininguna sem síðan fjallar um og stutt ákveðnar útfærslur í leit. `og:image` og myndareiginleikar í schema geta einnig gefið Google vísbendingu um hvaða mynd sé helsta mynd síðunnar.

Myndin þarf samt að vera viðeigandi, aðgengileg og sýnileg í samhengi. Ekki merkja lógó sem aðalmynd á öllum greinum eða setja mynd í schema sem notandinn sér ekki. Google útskýrir myndir í structured data sem leið til að gera efni gjaldgengt fyrir ákveðna birtingu, ekki tryggingu fyrir rich result.

Fyrir vörur geta rétt `Product`-gögn um verð og framboð hjálpað Google að sýna gagnlegra samhengi í myndaleit og Lens. Það verkefni á heima með heildaruppsetningu SEO fyrir netverslun, ekki sem sérstakt myndatrikk.

Mældu lendingarsíðuna, ekki bara myndaskrána

Í Search Console geturðu opnað Performance, breytt Search type úr Web í Image og skoðað fyrirspurnir, lendingarsíður, lönd, tæki, birtingar og smelli. Google tengir myndaniðurstöðuna við canonical lendingarsíðuna, þannig að Pages-sýnin sýnir síðuna sem fólk kemur inn á en ekki endilega nákvæma myndaslóð.

Notaðu mælinguna til að svara fjórum spurningum:

| Spurning | Merki | Ákvörðun | | --- | --- | --- | | Fá réttar síður birtingar? | Image search birtingar eftir lendingarsíðu | Styrkja samhengi á síðu sem á að vinna, ekki búa strax til nýja URL | | Eru leitirnar viðskiptalega gagnlegar? | Fyrirspurnir og lendingarsíður | Halda áfram ef leit tengist vöru, verki eða þjónustu; varast almenna myndasöfnun | | Smellir fólk en fer strax? | Image clicks ásamt hegðun og conversion á lendingarsíðu | Laga samræmi, hraða og næsta skref | | Skilar myndaleit verðmæti? | Kaup, bókun eða hæf fyrirspurn eftir lendingarsíðu | Meta framlag, ekki fagna birtingum einum |

Leiðbeiningar Google um Performance report staðfesta að hægt sé að sía sérstaklega á myndaleit. Berðu saman að minnsta kosti 28 daga við fyrra tímabil og taktu tillit til árstíða. Lítill vefur getur séð óregluleg gögn og þarf lengra tímabil áður en niðurstaða er dregin.

30 mínútna myndúttekt á einni mikilvægri síðu

Veldu fyrst eina síðu sem á að skila sölu eða fyrirspurn, ekki allt myndasafnið.

  • Skráðu hvaða myndir hjálpa fólki raunverulega að skilja, treysta eða velja.
  • Fjarlægðu eða seinkaðu þungu skrauti sem vinnur ekki fyrir síðuna.
  • Flokkaðu hverja mynd sem upplýsandi, virka, flókna eða skraut.
  • Lagaðu alt-texta eftir tilgangi; notaðu tóman alt-texta á skraut.
  • Athugaðu stærð sem birtist á móti stærð skrár sem er sótt í síma.
  • Staðfestu `src`, responsive útgáfur, breidd og hæð í HTML.
  • Prófaðu hvort aðalmynd og síða séu aðgengilegar Google.
  • Skoðaðu Web og Image gögn fyrir síðuna sérstaklega í Search Console.
  • Skráðu eina tæknibreytingu og eina efnisbreytingu sem hafa skýran mælikvarða.

Þessi afmörkun kemur í veg fyrir algenga sóun: að teymi eyði dögum í að endurnefna gamlar skrár og fylla alt-texta án þess að vita hvaða síður eiga að skila árangri.

Niðurstaða

Gott SEO fyrir myndir tengir saman fjóra hluti: nytsamlegt myndefni, rétt samhengi, aðgengilega og hraða afhendingu og lendingarsíðu sem getur tekið við gestinum. Ekkert eitt alt-textasnið eða skráarending leysir keðjuna eitt og sér.

Byrjaðu á síðu sem skiptir reksturinn máli. Veldu myndir sem veita raunverulegar upplýsingar, lýstu tilgangi þeirra, afhentu rétta stærð og mældu myndaleit sérstaklega. Stækkaðu vinnuna aðeins þegar gögnin sýna að myndefnið nær réttu fólki og styður næsta skref.

Ef myndir eru stór hluti af vörum, verkefnum eða þjónustusíðum getur SEO þjónusta 55.is greint samhengi, skriðun, hraða og mælingu sem eitt kerfi í stað þess að laga alt-texta í tómarúmi.

#SEO#Myndaleit#Alt-texti#Vefhraði#Aðgengi
Sigurður Þór

Sigurður Þór

Stofnandi og framkvæmdastjóri 55.is. Sérfræðingur í stafrænni markaðssetningu með áralanga reynslu af SEO, Google Ads og vefsíðugerð fyrir íslensk fyrirtæki.

Tilboð

Vilt þú ná betri árangri?

Við hjálpum íslenskum fyrirtækjum að vaxa með gagnreyndri stafrænni markaðssetningu. Fáðu ókeypis ráðgjöf í dag.

Tökum spjall